Wybór odpowiedniego obuwia to najważniejsza decyzja, przed jaką staje turysta w 2026 roku. To od butów zależy, czy Twoja wyprawa będzie pasmem sukcesów, czy bolesną lekcją pokory. Zrozumienie, jakie buty trekkingowe wybrać, wymaga analizy terenu, w który się wybierasz, oraz znajomości nowoczesnych technologii wspierających stabilizację stawów i termoregulację stopy. W dobie personalizacji sprzętu w nurcie longevity, inwestycja w wysokiej klasy obuwie to nie tylko kwestia wygody, ale przede wszystkim dbałość o zdrowie Twoich kolan i kręgosłupa na lata. Jako zespół SNPTT przygotowaliśmy ten merytoryczny poradnik, który przeprowadzi Cię przez labirynt sztywności podeszew i rodzajów membran.
W 2026 roku producenci odeszli od uniwersalnych modeli “do wszystkiego”. Współczesne buty trekkingowe to wyspecjalizowane narzędzia, które różnią się konstrukcją w zależności od tego, czy planujesz szybkie przejście Głównego Szlaku Beskidzkiego, czy techniczną wspinaczkę w Tatrach Wysokich. Kluczem do sukcesu jest dopasowanie twardości podeszwy (skala od A do D) oraz wysokości cholewki do Twojego doświadczenia i wagi plecaka. Poniżej rozbijamy proces decyzyjny na czynniki pierwsze, korzystając z najnowszych danych z testów terenowych.
Klasyfikacja sztywności: Skala twardości podeszwy (A-D)
W 2026 roku nadal posługujemy się sprawdzoną skalą twardości, która jest fundamentem bezpiecznego poruszania się w górach. Wybór niewłaściwej klasy sztywności to najczęstszy błąd początkujących, prowadzący do szybkiego zmęczenia stopy lub kontuzji.
- Klasa A/AB: Buty miękkie i elastyczne. Idealne na niskie góry, doliny i spacery po lesie. Zapewniają największy komfort na płaskim terenie.
- Klasa B: Klasyczny trekking. Podeszwa jest sztywniejsza, chroni stopę przed ostrymi kamieniami. Wybór optymalny na Beskidy czy Karkonosze przy średnim obciążeniu plecaka.
- Klasa BC/C: Buty twarde, przystosowane do raków półautomatycznych. Niezbędne w Tatrach Wysokich i na trudnych szlakach typu via ferrata.
- Klasa D: Buty wysokogórskie, skrajnie sztywne. Przeznaczone wyłącznie do wspinaczki lodowej i wypraw wysokogórskich (np. Alpy, Himalaje).
„W 2026 roku obserwujemy trend wyboru butów o klasę sztywniejszych niż wskazywałaby na to trudność szlaku, jeśli użytkownik niesie plecak o wadze powyżej 12 kg. Sztywna podeszwa przejmuje wtedy część obciążenia, chroniąc rozcięgno podeszwowe przed nadmiernym rozciąganiem”
– wyjaśnia Robert, fizjoterapeuta.
| Rodzaj terenu | Sugerowana twardość | Typ cholewki |
|---|---|---|
| Doliny, Beskidy (latem) | Klasa A lub AB | Niska lub Mid |
| Tatry, Karkonosze (jesień/zima) | Klasa B lub B/C | Wysoka (High) |
| Via Ferraty, Alpy (latem) | Klasa C | Wysoka, techniczna |
| Speed Hiking (lekkie tempo) | Klasa A (z agresywnym bieżnikiem) | Niska (Low) |
Membrana czy skóra: Jakie buty trekkingowe wybrać na deszcz?
To jeden z najgorętszych sporów w 2026 roku. Membrana Gore-Tex (lub jej odpowiedniki) gwarantuje wodoszczelność, ale drastycznie ogranicza oddychalność w temperaturach powyżej 20°C. Z kolei buty wykonane w całości ze skóry licowej lub nubuku, po odpowiedniej impregnacji woskiem, oferują lepszy mikroklimat dla stopy podczas długich marszów, choć w końcu mogą “poddać się” wielogodzinnej ulewie.
- Z membraną: Wybierz, jeśli Twoje wycieczki odbywają się głównie jesienią, zimą lub w rejonach o dużej wilgotności (np. Norwegia, Szkocja).
- Bez membrany (skóra): Wybierz na letnie wędrówki w Alpach lub Beskidach. Twoje stopy będą mniej spocone, co zapobiega powstawaniu pęcherzy.
Podeszwa zewnętrzna: Dlaczego Vibram to wciąż standard?
W 2026 roku nazwa **Vibram** na podeszwie to synonim bezpieczeństwa. Jednak szukając odpowiedzi na pytanie, jakie buty trekkingowe wybrać, musisz patrzeć na konkretną mieszankę gumy. Mieszanka Megagrip zapewnia niesamowitą przyczepność na mokrej skale, podczas gdy mieszanka Arctic Grip jest projektowana pod kątem stabilności na lodzie. Ważny jest również kształt bieżnika – głębokie rowki (climbing zone) ułatwiają odprowadzanie błota i śniegu, zapobiegając efektowi “ślizgania się” na miękkim podłożu.
Czy warto kupować buty trekkingowe o rozmiar większe?
W 2026 roku zasada “pół numeru lub numer większe” pozostaje aktualna. Stopa podczas wielogodzinnego marszu puchnie i potrzebuje dodatkowego miejsca (ok. 5-10 mm luzu), aby palce nie uderzały o czubek buta podczas stromych zejść. Mierząc buty, zawsze miej na sobie skarpetę trekkingową, której będziesz używać na szlaku.
Jakie buty trekkingowe wybrać dla osoby z szeroką stopą?
Wiele marek w 2026 roku oferuje dedykowane wersje **WIDE** lub **XL**. Firmy takie jak Meindl (linia Comfort Fit) czy Hanwag (StraightFit) projektują kopyta butów tak, aby zapewniały więcej miejsca w przedniej części stopy, co zapobiega drętwieniu palców i bolesnym uciskom.
Czy buty z niską cholewką są bezpieczne w górach wysokich?
Dla doświadczonych użytkowników o silnych stawach skokowych – tak, ale tylko w warunkach letnich i na suchym podłożu. Dla początkujących turystów wysoka cholewka jest niezbędnym wsparciem, które minimalizuje ryzyko skręcenia kostki w momencie zmęczenia. Decyzja o przejściu na buty niskie powinna być poparta setkami kilometrów przebytych w terenie górskim.
Ile powinny ważyć dobre buty trekkingowe w 2026 roku?
Dzięki nowoczesnym materiałom waga buta w klasie B spadła do poziomu 550–650 g na but. Lżejszy but to mniejszy wydatek energetyczny – badania pokazują, że 100 g na stopie odpowiada energetycznie około 500 g w plecaku. Jednak nie redukuj wagi kosztem bezpieczeństwa i stabilizacji podeszwy.
Podsumowując, to, jakie buty trekkingowe wybrać, zależy od Twojej pasji i celów, które przed sobą stawiasz. Zainwestuj w obuwie, które jest dopasowane do Twojej anatomii i terenu, bo to one niosą Cię do najpiękniejszych widoków świata. Pamiętaj, że nawet najlepsze buty wymagają czasu na “rozchodzenie” przed pierwszą dużą wyprawą. Do zobaczenia na szlaku!
